SAVEZ SAMOSTALNIH SINDIKATA SRBIJE

 

Grb

Grb
SAVEZ SAMOSTALNIH SINDIKATA VOJVODINE

 

 

 

 

SAVEZ SAMOSTALNIH SINDIKATA ZA GRAD ZRENJANIN I OPŠTINE
23000 Zrenjanin, Ul. Kralja Petra Prvog br. 3
Telefoni: (023)561 500 i 560 142; Faks: (023)561 468
Mat.br. 08059349 PIB 101162333
Tekuci račun: 355-1012778-28
E-mail: samostalnisindikatzrenjanin@yahoo.com

SAVEZ SAMOSTALNIH SINDIKATA SRBIJE
SAVEZ SAMOSTALNIH SINDIKATA VOJVODINE

 

Zrenjanin je grad u Srbiji, sedište Srednjebanatskog okruga i on je najveći grad u srpskom delu Banata, i treći po veličini u Vojvodini posle Novog Sada i Subotice. Stari nazivi grada bili su Nađbečkerek (мађ. Nagybecskerek, нем. Großbetschkerek, рум. Becicherecu Mare), и Petrovgrad 1935–1941. и 1944–1946. Sadašnje ime grad je dobio 1946.godine po narodnom heroju Žarku Zrenjaninu.

U Zrenjaninu živi oko 140 hiljada stanovnika, i više od 20 nacija. On predstavlja grad sporta, umetnosti, kulture, tolerancije. Zrenjanin spada među najvećim agro-industrijskim centrima u Republici Srbiji. Zastupljene su mnoge industrijske grane, od kojih su najznačajnije: prehrambena, metalska, tekstilna, hemijska industrija, proizvodnja nafte i prirodnog gasa, saobraćaj-transport,i građevinarstvo.

Prve radničke organizacije u Velikom Bečkereku ( današnji Zrenjanin) javile su se u okviru zdravstvene-bolesničke i invalidske zaštite ( Bolesničko potporno udruženje velikobečkerečke trgovačke omladine osnovano je davne 1871. godine), a potom i obrazovanja radnika ( Društvo za obrazovanje radnika 1878. godine). Prvi uspešan štrajk su vodili krojački radnici1873.godine, a prvi zajednički štrajk bečkerečkih radnika i proslava Prvog maja je bila organizovana 1890. godine. Sve do početka Prvog svetskog rata je bilo vreme stvaranja strukovnih sindikalnih organizacija, kulturno i stručno uzdizanje radnika, borba za opšte pravo glasa, nedeljni odmor i radničko zakonodavstvo i pre svega štrajkova radnika ( krojačkih, stolarskih, obućarskih, ugostiteljskih, građevinskih, poljoprivrednih, železničara, nadničara i drugih) .

Posle završetaka Prvog svetskog rata u Velikom Bečkereku ( Zrenjaninu) je obnovljen rad sindikalnih podružnica, kojih je bilo 15 i u kojima je delovalo 3.000 članova, a bečkerečka sindikalna organizacija je 1919. godine pristupila Centralnom sindikalnom radničkom veću Jugoslavije. U periodu između dva svetska rata u gradu su bile izuzetno aktivne sindikalne podružnice kožarsko-prerađivačkih, drvodeljskih, građevinskih , monopolskih, poljoprivrednih , ugostiteljskih i metalskih radnika , koje su organizovale brojne štrajkove, a prvi štrajk u kome su učestvovale sve sindikalne podružnice u našem gradu je bio štrajk solidarnosti sa generalnim štrajkom železničara 1920. godine.

Period između dva svetska rata karakterišu i zabrane rada radničkih organizacija ( ,,Obznana“ i t.z.v.,,Šestojanuarska diktatura“) , pa njihova ponovna obnova i delatnost pod izmenjenim legalnim nazivima. U isto vreme je došlo i do podela u radničkom i sindikalnom pokretu, podela na ,, reformističko“ i ,, revolucionarno“ krilo, uz delovanje i prorežimskih organizacija radnika, ali i borbe za jedinstvo radničkog pokreta. Sredinom 1937. godine u Petrovgradu ( kako se Zrenjanin zvao od 1935. do oktobra 1946. godine) je u okviru Vojvodine bilo najviše organizovanih radnika . Tada je u sindikatu u Petrovgradu ( Ujedinjeni radnički sindikalni savez Jugoslavije) bilo blizu 1.500 radnika.

Zabranom rada URSS- ovih sindikata decembra 1940. godine onemogućeno je organizovano sindikalno delovanje. Izbijanjem Drugog svetskog rata i okupacijom naše zemlje pod pretnjom smrću progonjen je svako za koga je i postojala sumnja da se suprostavlja okupatoru. Na udaru su bili svi rodoljubi, a među njima predratni radnički i sindikalni aktivisti i borci za radnička prava, koji su se od prvih dana okupacije uključili u borbu protiv okupatora i za oslobođenje naše zemlje.

Period posle oslobođenja zemlje karakteriše period revolucionarne promene vlasti i izgradnje novog društveno- ekonomskog sistema. U novonastalim uslovima obnavlja se rad i aktivnost sindikata održavanjem juna 1945. godine Prvog kongresa obnovljenih Jedinstvenih sindikata Srbije. Pod tim nazivom delovaće i Sresko sindikalno veće u Zrenjaninu sve do promene naziva JSRJ u Savez sindikata Jugoslavije , oktobra 1948. godine. Aktivnost Sreskog sindikalnog veća Zrenjanin je bila usmerena na obnovu rada preduzeća, povećanje proizvodnje i obrazovanje i kulturno uzdizanje radnika i sindikalnih aktivista.

Usvajanjem Osnovnog zakona o upravljanju državnim i privrednim preduzećima i višim privrednim udruženjima od strane radnih kolektiva, popularno nazvanog ,,Zakon o samoupravljanju“ otpočela je nova etapa u razvoju i delovanju Sindikata. Sresko sindikalno veće u Zrenjaninu u uslovima radničke i komunalne samouprave dobija novu ulogu u aktivnostima na formiranju radničkih saveta i njegovih organa u preduzećima ( Prvi radnički savet osnovan je septembra 1950. godine u Železničkoj radionici Zrenjanin) , osposobljavanju radnika za upravljanje preduzećima i mobilizaciji u borbi za produktivnost i veću proizvodnju. Pored ovih aktivnosti Sresko sindikalno veće u Zrenjaninu, opštinska sindikalna veća i granski odbori sindikata u njegovom sastavu, bili su angažovani oko primene Pravilnika o platama, otvaranju restorana društvene ishrane i ambulanti u preduzećima, a otpočelo je i pružanje pravne pomoći članovima Sindikata u sporovima sa upravama preduzeća.

U periodu do donošenja ustava SFRJ iz 1963. godine, Savez sindikata opšštine Zrenjanin se angažovao prevashodno na pitanjima izrade pravilnika o unutrašnjoj raspodeli dohotka, tarifnih pravilnika , analitičke procene radnih mesta i nagrađivanja po učinku i za to da se rast ličnih dohodaka vezuje za rast proizvodnje i produktivnosti rada. Tih godina je uvedena i 42- časovna radna nedelja u svim radnim kolektivima, zašta se Sindikat intenzivno zalagao.

Početkom 1963. godine došlo je i do značajnih organizacinih promena smanjenjem broja granskih sindikata i njihov broj je sveden na šest : Sindikat radnika industrije i rudarstva, Sindikat radnika poljoprivrede, prehrambene i duvanske industrije, Sindikat radnika građevinarstva i industrije građevinskog materijala, Sindikat radnika saobraćaja i veza, Sindikat radnika uslužnih delatnosti i Sindikat radnika društvenih delatnosti. Savez sindikata opštine Zrenjanin je brojao oko 34.500 članova organizovanih u u preko190 sindikalnih podružnica. Sredinom 1965. došlo je do privredne reforme koja se ogledala u devalvaciji dinara, restrikciji u monetarno- kreditnoj sferi, ograničenju javne potrošnje, vezivanju rasta ličnih dohodaka za rast proizvodnje, afirmaciji radnih jedinica u preduzećima i integracija u privredi. Pored određenih pozitivnih efekata, privredna reforma je dovela i do pada proizvodnje, stvaranja zaliha, gomilanja gubitaka, što je dovelo do smanjenja zarada i daljeg pada standarda zaposlenih.

To je za posledicu imalo i sve veći broj obustava rada, koje su najčeće počinjale spontano i „probudile“ Sindikat iz ideološkog dremeža. O štrajkovima se sve više počelo javno raspravljati, jer je to do tada bila ,,tabu tema“ u državi i društvu u kome je,, radnička klasa bila na vlasti“.

Početkom 70-tih se uvodi samoupravno sporazumevanje i društveno dogovaranje kao načina regulisanja odnosa u raznim oblastima društva . U donošenju samoupravnih sporazuma i društvenih dogovora Sindikat je imao značajnu ulogu, a posebno kada se radilo o sticanju i raspodeli dohotka. Sindikat je igrao posebno značajnu ulogu u formiranju radničkih kontrola.

Donošenjem Ustava SFRJ i SR Srbije 1974. godine, uvođenjem samoupravnih interesnih zajednica, a posebno donošenjem Zakona o udruženom radu 1976. godine zaokružen je proces samoupravne organizacije preduzeća i ustanova i političkog i ekonomskog sistema u celini.

Početak, a naročito polovina 80-tih godina obeležena je sve izraženijim znacima društvene i ekomomska krize kao posledica sve većeg spoljnog duga , jer se svako od privrednih subjekata zaduživao po svom nahođenju bez ikakve društvene kontrole. Došlo je do sve većih gubitaka u privredi, padala je proizvodnja i produktivnost rada, cene su sve više rasle, a standard građana je beležio sve veći pad. Dogovorna ekonomija je doživela svoj krah. Opštinska organizacija Saveza sindikata Zrenjanin u svom sastavu je 1985.godine imala 319, 1988.godine je imala 305, a 1989. godine je imala 295 osnovnih organizacija sindikata.

U Opštinskoj organizaciji Saveza sindikata Zrenjanina je maja 1986. godine formirano i konstituisano 9 opštinskih odbora Sindikata. Opštinska organizacija Saveza sindikata se uglavnom bavila pitanjima zaštite standarda i poboljšanja materijalno- socijalnog polaožaja radnika, aktivnostima Fonda solidarnosti ( nekoliko hiljada radnika i penzionera dobile su jednokratnu pomoć) , zaštite na radu i položaja invalida rada, zaštite prava zaposlenih ( od 1986. do 1989. godine je bila 1271 predstavka) i odmorima i rekreacijom .

Kraj 80-tih i početak 90- tih godina obeležen je dramatičnim istorijskim dešavanjima kravavog raspada zajedničke države, ratnih sukoba na prostorima bivše Jugoslavije, sankcija međunarodne zajednice, ali i početak tranzicije i drastične promene društvenog, političkog, ekonomskog i pravnog sistema, rušenja starog i izgradnje novog.

Umesto političkog sistema socijalističkog samopupravljanja zasnovanog na delegatskom principu, jednopartijskog sistema zasnovanog na dominaciji jedne partije- Saveza komunista, gde su ostale društveno- političke organizacije, uključujući i Savez sindikata bile „transmisija“ vladajuće partije, uspostavljen je politički pluralizam i višepartijski parlamentarni sistem. U ekonomskoj sferi umesto socijalističkog samoupravljanja, društvene svojine, dogovorne ekonomije uvedena je tržišna privreda i promena oblika svojine. Umesto društvenog dogovaranja i sporazumevanja uveden je sistem kolektivniog pregovaranja i kolektivnih ugovora ( Opšti kolektivni ugovor je donesen novembra 1990. godine, a zatim i granski i pojedinačni kolektivni ugovori).

Sindikat se sad javlja kao dobrovoljna i interesna organizacija koja zastupa svoje članove pred državnim organima, organima teritorijalne autonomije i lokalne samouprave, poslodavcima i ostalim socijalnim partnerima. Umesto automatizma učlanjivanja, zasnivanjem radnog odnosa , učlanjivanje se vrši dobrovoljnim izjašnjavnjem zaposlenih za članstvo, potpisivanjem pristupnica.

Ustavnim promenama izmenjen je i zakonodavni sistem, posebno u sferi radnog zakonodavstava donošenjem sistemskih zakona kako na saveznom , tako i na republičkom nivou, polovinom 1996. godine: Zakona o preduzećima, Zakona o osnovama promena vlasništva društvenog kapitala, Zakona o osnovama radnih odnosa, Zakona o štrajku( 1996. godine), Zakona o PIO, Zakona o stanovanju, Zakona o porezima na imovinu, na dobit korporacija i dohodak građana, Zakona o ličnom radu, i drugih zakona i uredbi, a 1997. godine je donet Zakon o svojinskoj transformaciji.

U vrtlogu tih zbivanja i Savez sindikata se menjao transformišući se od društveno- političke organizacije u u interesnu i dobrovoljnu organizaciju samostalnu u odnosu na državu, poslodavce i političke stranke.

Pored političkog pluralizma nastupio je i pluralizam u sindikalnom organizovanju, osnivanjem novih sindikata i sindikalnih centrala van Saveza sindikata Srbije, tako da je krajem 1990. i početkom 1991. godine sprovedeno izjašnjavanje o članstvu i reučlanjavanje članstva. Tada je Opštinska organizacija Saveza sindikata Zrenjanin brojala oko 48.000 članova organizovanih u 250 sindikalnih organizacija. Nakon sprovedenog izajašnjavanja 98% članova se izjasnilo za članstvo. Te 1991. godine, jula meseca u skladu sa Uredbom o registraciji sindikalnih organizacija izvršen je upis Saveza sindikata opštine Zrenjanin u Registar sindikata.

1991. godine su održani masovni štrajkovi metalaca i tekstilaca na naivou cele Srbije, a u štrajk su se masovno uključili radnici proizvodnje i prerade metala i radnici tekstila kože i obuće sa teritorije opštine Zrenjanin.

Period od 1994. do 1998. godine karakteriše težak ambijent u kome se živelo i radilo i koji je ostavio veoma velike posledice na društvo u celini i na sindikat kao interesnu organizaciju radnika: prekid veza sa svetom, pad proizvodnje i poremećaj tržišnih tokova, duboka ekonomska kriza, prisustvo velikog broja izbeglih i prognanih lica sa područja zahvaćenih ratom , ekspanzijom sive ekomomije, porastom kriminala, ogroman broj radnika na prinudnim odmorima i sve većeg broj stečajnih postupaka i radnika koji su ostali bez posla.

Opštinsko sindikalno Veće u Zrenjaninu se suočilo sa posebno teškim položajem primarne poljoprivredne proizvodnje, metalske grane i tekstilaca.

Sankcije su posebno pogodile tekstilnu i metalsku oblast. U ovim oblastima je najveći broj radnika ostao bez posla, najveći broj radnika je upućen na prinudni odmor.

Iako je bila stalno prisutna aktivnost i konkurencija alternativnih sindikata, Opštinska organizacija Saveza sindikata Zrenjanin je ostala neokrnjena, tako da je 1994. godine imala blizu 40.000 članova, organizovanih u 12 opštinskoh odbora sindikata i 214 sindikalnih organizacija. Broj članova koji su izašli iz naših redova brzo se popunjavao sa članovima koji nisu bili sindikalno organizovani.

Jedno od najvažnijih pitanja kojima se Opštinska organizacija Saveza sindikata Zrenjanin bavila je zaštita materijalnog i sacijalnog položaja. To se ogledalo u konkretnoj pomoći članstvu: Sindikat je sprečavao da najugroženije porodice budu kažnjene isključenjem plina i struje zbog nemogućnosti izmirenja obaveza, deljenjem pomoći u paketima osnovnih prehrambenih artikala i ogreva, upućivanjem preduzeća na Fond za isplatu zagarantovanih zarada. VSS opštine Zrenjanin se posebno angažovalo na primeni Opšteg i granskih kolektivnih ugovora i izradi, zaključivanju i primeni pojedinačnih kolektivnih ugovora. U periodu od 1994. do marta 1998. godine opštinskom Veću Saveza sindikata u Zrenjaninu obratila su se 1934 radnika radi zaštite prava iz radnog odnosa. Teška materijalna situacija naših članova u preduzećima i ustanovama rezultirala je brojnim štrajkovima . Malo je delatnosti koje nisu štrajkovale. U našoj opštini je bilo oko 50 štrajkova koji su trajali od 3 do 100 dana.

Pripajanjem organizacija Saveza sindikata opština Žitište i Titel, Savezu sindikata opštine Zrenjanin , aprila 1998. godine je izvršen upis Saveza sindikata za više opština: Zrenjanin, Žitište i Titel sa sedištem u Zrenjaninu. Novembra 1998. godine u sastavu SSVO – Zrenjanin , Žitište i Titel je bilo 32.273 člana organizovanih u 236 sindikalnih organizacija.

Aktivnost Veća Saveza sindikata za više opština: Zrenjanin , Žitište i Titel sa sedištem u Zrenjaninu u četvorogodišnjem peridu od 1997. do 2002. godine odvijalo se u složenim društvenim, ekonomskim i političkim uslovima ( ratno stanje 1999. godine i političke promene u oktobru 2000. godine), u uslovima teškog materijalnog i socijalnog položaja zaposlenih , a time i našeg članstva.

Za vreme ratnog stanja formiran je Fond solidarnosti pri ovom Veću , a iz prikupljenih sredstava dodeljena je pomoć u robi ( prehrambeni artikli, kućna hemija i sredstva za ličnu higijenu) članovima Sindikata, a takođe je pod povoljnijim uslovima članovima Sindikata isporučeno 12.000 tona uglja.

Početkom 2000. godine na teritoriji ovog Saveza sindikata za više opština je bilo 31.535 članova, organizovanih u u 241 sindikalnu organizaciju (od toga u opštini Žitište i opštini Titel po 28 sindikalnih organizacija). Pored formiranja i registracije novih sindikalnih organizacija, jedan broj je prestao sa radom ( posle 5- oktobarskih događanja i početkom 2001. godine), zbog istupanja iz članstva i pristupanja drugim sindikalnim centralama i sindikatima ( organizacije iz oblasti obrazovanja i kulture), tako da je Savez sindikata za više opština sa sedištem u Zrenjaninu 2002. godine imao 220 sindikalnih organizacija i 14 granskih odbora sindikata. Te 2002. godine u julu mesecu je izvršen upis promene naziva u Savez samostalnih sindikata za više opština sa sedištem u Zrenjaninu.

Na organizacionom planu naše Veće se aktivno uključilo u pripreme za održavanje 11. Kongresa Saveza sindikata Srbije ( mart 1998. godine) i u pripremama za održavanje Prve konvencije Saveza sindikata Srbije ( mart 2001. godine) zalažući se za očuvanje jedinstva Saveza sindikata, dosledno poštovanje Statuta, uz primenu radno- proizvodnog i teritorijalnog principa, uz zahtev VSS Srbije za što hitnije usvajanje Pravilnika o materijalno finansijskom poslovanju, imovini i fondovima sindikata i Saveza sindikata.

U središtu aktivnosti je bio rad na pružanju pomoći kod zaključivanja pojedinačnih kolektivnih ugovora i njihovo usklađivanje sa izmenama i dopunama Opšteg kolektivnog ugora, te granskih kolektivnih ugovora. Tom prilikom akutan problem je bio u nepoštovanju ugovorenih cena rada. U tom smislu pružena je stručna pravna pomoć, kao i kod drugih kršenja prava zaposlenih: upućivanje na plaćeno odsustvo, prava na garantovanu zaradu, neuplaćenih doprinosa, disciplinske i materijalne odgovornosti i suspendovanja sa posla članova Sindikata, ostvarivanja prava na sindikalno organizovanje, raspoređivanje radnika, otpremnine, prava u slučaju stečaja i likvidacije, tehnoloških viškova, odmora i preraspodele radnog vremena.

U nekolikio velih preduzeća kao što su: „Bek“, IT,,Proleter“, Brodogradilište,,Begej“, Industrija piva „ZIP“ došlo je do stečaja i do brojnih štrajkova i protesta radnika.i blokada puteva od strane članova Sindikata radnika poljoprivrede, prehrambene, duvanske industrije i vodoprivrede za bolji položaj agrara i zaposlenih. Značajne aktivnosti su vođene i u Fondu za prevenciju invalidnosti i rekreativnom odmoru radnika , putem filijale Fonda PIOR-a u Zrenjaninu , kroz koji je veliki broj članova Sindikata ( nekoliko hiljada) upućen u banjska lečilišta. Tradicionalno su svake godine odražavane radničko –sportske igre zaposlenih u poljoprivredi, prehrambenoj , duvanskoj industriji i vodoprivredi.

U okviru međunarodne saradnje nastavljena je aktivnost vezana za evroregiju,,Dunav-Tisa-Moriš“, kao i proširenje saradnje sa danskim 3F sindikatom , posetom danske sindikalne delegacije u drugoj polovini 2001. godine.

Aktivnost Saveza samostalnih sindikata za više opština sa sedištem u Zrenjaninu u periodu od 2002. godine do 2006. godine odvijala se u još složenijim društvenim , a posebno ekonomskim uslovima, u odnosu na prethodni period, što je uslovilo još teži materijalni i socijalni položaj zaposlenih.

Na teritoriji ovog Saveza početkom 2002. godine je evidentirano i funkcionisalo 220 sindikalnih organizacija samostalnog sindikata, u kojima je maja 2004. godine bilo 14.220 članova. Krajem 2005. godine i početkom 2006. godine ovaj broj je uvećan na 247( sa ukupno oko 19.750 članova), jer su u sastav Saveza samostalnih sindikata za više opština – Zrenjanin ušle i sindikalne organizacije sa teritorija opštine Novi Bečej ( 30 organizacija) i opštine Sečanj ( 15 organizacija) i ove opštinske organizacije od tada deluju kao povereništva.

Savez samostalnih sindikata za više opština sa sedištem u Zrenjaninu je u dva navrata kod Ministarstva za rad , zaposšljavnje i socijalnu politiku izvršio promenu podataka( maja 2005. godine je promenjen naziv u Savez samostalnih sindikata za više opština- Zrenjanin, kao i promene naziva sedišta) , a novembra 2005. godine izvršeno je utvrđivanje reprezentativnosti ovog Saveza u skladu sa odredbama Zakona o radu.

Tokom cele 2003. godine težište aktivnosti , zbog izuzetno teškog materijalno- socijalnog položaja zaposlenih je bilo usmereno na protesne skupove, blokade puteva, štrajkove i druge oblike iskazivanja nezadovoljstva ( jun , septembar i novembar 2003. godine).

Članstvo sindikata ovog Saveza dalo je značajan doprinos u prvom protestu većih razmera na nivou Saveza samostalnih sindikata Srbije u junu 2003. godine organizovanim sa osnovnim zahtevima : poboljšanja radnog zakonodavstva i stvaranja ambijenta za poboljšanje materijalnog položaja zaposlenih, kao i prekida sa liberalnim konceptom i nekontrolisanom privatizacijom. Zbog oglušivanja vlade na ove zahteve u novembru 2003, godine u Beogradu je održan najveći protest ,, Za spas radništva i privrede Srbije“sa zahtevom za raspisivanje vanrednih parlamentarnih izbora, ostavku vlade, proglašavanje moratorijuma na proces privatizacije i hitnu izmenu Zakona o privatizaciji.

Tom prilikom aktuelni režim je primenio silu i prinudu u nameri da razbije protest , tako da je bilo povređenih radnika – članova Sindikata. U protestu je učestvovalo i oko 1000 članova sindikata sa teritorije Saveza sindikata sa sedištem u Zrenjaninu. U novembru 2003. godine sa istim ciljem i zahtevima održan je i veliki protest u Zrenjaninu u organizaciji našeg Veća Saveza sindikata pod nazivom ,, Bogata Vojvodina u siromašnom Zrenjaninu“. U peridu 2002. do 2006. godine su bila ukupno 22 štrajka, a ovaj Savez se uključivao i u proteste i štrajkove članova sindikata energetike, obrazovanja, saobraćaja i drugih.

U leto 2004. godine otpočeo je štrajk zaposlenih i članova samostalnog sindikata ,, Jugoremedije“ protiv nezakonito sprovedene privatizacije. On će trajati skoro tri godine i biće uspešno okončan početkom 2007. godine ostvarivanjem pravednih zahteva radnika. U toku trajanja štrajka data je od strane ovog Veća Saveza sindikata nesebična i sva moguća pomoć i podrška.

Aktivnost Saveza samostalnih sindikata za više opština- Zrenjanin u ovom peridu najvećim delom je bila usmerana na primenu sistemskih zakona koji neposredno utiču na radno – pravni status zaposlenih: Zakona o radu, seta poreskih zakona i Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju, Zakona o uplati doprinosa za penzijsko- invalidsko osiguranje za pojedine kategorije osiguranika- zaposlene ( zakon je donet septembra 2005. godine i njime je regulisano povezivanje staža od januara 1991. godine do decembra 2003. godine).

Intenzivne promene u radnom zakonodavstvu ( Izmene Zakona o štrajku – novembra 2005. godine, Zakona o radu- decembar 2001. godine, mart 2005. godine i izmene u junu 2005. godine) uslovile su proces usklađivanja kolektivnih ugovora i on je tekao u periodu od 2002. do 2004. godine i nastavio se tokom 2005. godine. Ovakav dug proces uskalađivanja kolektivnih ugovora uslovila je i ubrazana privatizacija na teritoriji ovog Saveza ( uglavnom aukcijskom prodajom i dokapitalizacijom) , a iz ovih modela privatizacije nije proizilazila obaveznost izrade socijalnih programa , tako da se posebna aktivnost ispoljila na zaštiti članova sindikata i svih zaposlenih ugrađivanjem elemenata socijalnog programa kao sastavnog dela kolektivnih ugovora u preduzećima, koja se privatizuju. Zaključno sa 2004. godinom, zaključeno je 196 kolektivnih ugovora koji su bili usklađeni sa zakonom, a od marta meseca do kraja 2005. godine , 41 sindikalnoj organizaciji je pružena je pomoć u izradi kolektivnih ugovora. Važnost usklađivanja ovih kolektivnih ugovora leži i u činjenici da je shodno Zakonu o radu u drugoj polovini septembra 2005. godine prestao da važi Opšti kolektivni ugovor, tako da je kolektivni ugovor kod poslodavca bio jedini dokumenat koji je uređivao prava, obaveze i odgovornosti zaposlenih i poslodavaca.

Krajem 2003. i početkom 2004. godine aktivnosti našeg Saveza su pretežno bile izražene po pitanjima reformi Saveza samostalnih sindikata Srbije ( materijal,, Preživeti stotu“), a početkom 2004. godine ( mart mesec) započete su i aktivnosti na reformi Saveza samostalnih sindikata Vojvodine (,, Predlog pravca daljih aktivnosti na sprovođenju reforme Saveza samostalnih Vojvodine“). Shodno tome cela 2005. godina je bila u znaku aktivnosti organa Saveza samostalnih sindikata za više opština- Zrenjanin na sprovođenju reformi.

Polazeći od programskih zadataka i konkretnih zahteva na nivou ovog Saveza su izdvojena značajna sredstva na ime solidarne pomoći za troškovnje lečenja članovima Sindikata i članovima njihove uže porodice, kao i sredstva za pomoć područjima ugroženim od poplava.

Uspostavljena saradnja sa 3 F ( Fagligt faelles forbund) sindikatom iz Kraljevine Danske nastavljena je direktnim kontaktima i posetama delegacija koje su dopremile značajnu humanitarnu pomoć poplavljenim područjima, organizaciji Crvenog krsta i pojedinim ustanovama obrazovanja.

I aktivnost u periodu od 2006. do 2010. godine karekteriše dalje pogoršanje materijalno- socijalnog položaja stanovništva , a time i članova našeg Sindikata. Ne samo da su nastavljena negativna kretanja iz prethodnog perioda, nego su se u uslovima ekonomske krize drastično i pogoršala. Pravna država nije funkcionisala punim kapacitetom, bila je izražena neefikasnost institicija sistema , privatizacija se uglavnom odvijala na štetu zaposlenih, što je dovelo do drastičnog smanjenja broja zaoposlenih zbog tehnoloških viškova, otpuštanja zaposlenih pravdanih ekonomskom krizom, a stečajevi i likvidacije preduzeća su doveli do smanjenja broja članova i u našem Savezu sundikata sa sedištem u Zrenjaninu. Došlo je i do drastičnijeg kršenja prava zaposlenih i ograničavanja sindikalnih prava i sindikalnog delovanja, pri čemu su se na udaru antisindikalnog delovanja poslodavaca posebno našli sindikalni aktivisti.

Iz tih razloga na teritoriji ovog Saveza broj sindikalnih organizacija samostalnog sindikata koji je početkom 2006. godine iznosio 247 samanjen je, da bi početkom 2010. godine iznosio 187 sindikalnih organizacija sa 14.700 članova. Na organizacionom planu organi i orgnizacije ovog Saveza su u više navrata insistirali i zahtevali reformu Saveza samostalnih sindikata, reorganizaciju i ukrupnjavanje teritorijalnog i granskog oblika organizovanja kroz formiranje regionalnih veća Saveza samostalnih sindikata ( mart-jun 2007. godine), a u decembru 2008. godine i i februaru 2009. godine razmatran j nacrt Statuta Saveza samostalnih sindikata Srbije.

Savez samostalnih sindikata za više opština-Zrenjanin najvećim delom se bavio pitanjima mesta i uloge Sindikata u procesima privatizacije i primene sistemskih zakona koja utiču na radno- pravni status i materijalno-socijalni položaj zaposlenih : Zakona o radu ( oktobra 2007. godine su usvojeni zaključci vezani za najavljene izmene Zakona o radu), Zakona o udruženjima, Zakona o bezbednosti i zdravlju na radu- novembar 2005. godine ( aktivnosti na donošenju akata procene rizika, na imenovanju i zadacima predstavnika za bezbednost na radu i formiranju odbora za bezbednost i zdravlje na radu) , Zakona o o izmenama i dopunama Zakona o penzijskom i invalidskom osiguranju( izmene i dopune 2006. godine i 2009. godine), Zakona o zapošljavanju i osiguranju za slučaj nezaposlenosti ( maj 2009. godine) ; mirnom rešavanju sporova;Socijalno- ekonomskom savetu; problemima u privrednim društvima; pitanjima stečajnih postupaka; pitanjima zapošljavanja i pitanjima penzijskog i invalidskog osiguranja zaposlenih ( Zakon o uplati doprinosa donet krajem 2005. godine).

Aktivnosti u 2008. godini ( mart-april) najvećim delom su bile vezane za pripremu i učešće na Prvomajskom protestu koji je održan u Beogradu 01.05.2008. godine . Na protestu sa teritorije naše organizacije Saveza samostalnih sindikata je bilo 597 učesnika.

U septembru 2008. godine , te januaru 2009. godine težište aktivnosti je bilo na primeni Opšteg kolektivnog ugovora ( zaključen 28.04. 2008. godine), Odluke o proširenim dejstvu ( novembar 2008. godine), Aneksa Opšteg kolektivnog ugovora i odluke ministra rada i socijalne politike da stavi van snage odluku o proširenom dejstvu.

S obzirom na to da kolektivni ugovori predstavljaju nezamenljiv instrument uređivanja prava zaposlenih , pružena je u ovom preridu sva moguća pomoć u izradi, zaključivanju, usklađivanju i primeni kolektivnih ugovora , kako kod poslodavaca, tako i kod zaključivanja posebnih kolektivnih ugovora ( u novembru 2008. zaključen je Poseban kolektivni ugovor za zaposlene u ustanovama kulture čaji je osnivač grad Zrenjanin, a pristupilo se izradi i zaključivanju Posebnog kolektivnog ugovora za zaposlene u komunalno- stambenoj delatnosti) . Proces usklađivanja kolektivnih ugovora kod poslodavaca je tekao , praktično, u periodu od 2006. do 2008. godine, a nastavio se u manjem obimu i 2009. godine. Važnost kolektivnih ugovora kod poslodavaca ležala je i u činjenici da je shodno odluci ministra rada Opšti kolektivni ugovor prestao da važi , pa je kolektivni ugovor kod poslodavca bio jedini dokumenat koji je uređivao prava , obaveze i odgovornosti zaposlenih i poslodavaca.

Zbog sve većeg broja stečajeva u preduzećima pružena je pomoć vezana sa učešćem u radu skupština poverilaca , prijavljivanjem potraživanja, tumačenjem procedure i načina okončanja stečaja po Zakonu o stečajnom postupku ( novi Zakon o stečaju je usvojen krajem decembra 2009. godine), kao i kod ostvarivanja prava preko Fonda solidarnosti Republike Srbije.

Pravna pomoć je pružena po pitanjima :ostvarivanja prava na zaradu i naknade zarada ; upućivanja na plaćeno odsustvo; prava na minimalnu zaradu; ostvarivanje prava po osnovu penzijskog i invalidskog osiguranja; ostavarivanje prava na sindikalno organizovanje i zaštita predstavnika sindikata; premeštaja zaposlenih u okviru i van preduzeća, prava na otpremninu; prestanka potrebe za radom zaposlenih – tehnološki viškovi i ostvarivanja prava po tom osnovu i pitanja odmora, odsustva i preraspodele radnog vremena.

I u ovom vremenskom periodu , kao i prethodnom , nastavljena je tendencija daljeg pogoršanja materijalnog i socijalnog položaja zaposlenih što je uslovilo brojne protesne skupove i štrajkove , kao i druge oblike iskazivanja nezadovoljsva zaposlenih . Ukupno je organizovano preko 30 štrajkova na nivou preduzeća- ustanova , a u aktivnostima sindikata grana ( energetika, zdravstvo, obrazovanje i drugi) pružena je neposredna pomoć da se ovaj vid sindikalnog pritiska i borbe odvija u skladu sa Zakonom o štrajku i na taj način zaštite, kako interesi zaposlenih, tako i sami zaposleni.

U proteklom periodu je je ostvaren kontinuitet i unapređen nivo saradnje sa sindikatom 3 F iz Kraljevine Danske. U nekoliko navrata su ostavrene posete delegacija 3 F sindikata, a predstavnici ovog Saveza su dva puta boravili u Kraljevini Danskoj , kao gosti danskog siindikata. Prva poseta gradu Alborgu u Danskoj ostvarena je u septembru 2007. godine, a druga u aprilu 2009.godine.

Dobra saradnja sa danskim sindkatima je još više unapređena i obogaćena realizacijom seminara za osposobljavanje sindikalnih kadrova sa teritorije našeg Saveza, koji je održan od 29.09. do 02.10.2009. godine u Novom Bečeju.

U oktobru mesecu 2009. godine otpočele su, na osnovu odluke Saveza samostalnih sindikata Srbije i odluka Republičkih odbora sindikata o sprovođenju izbora, izborne aktivnosti u sindikalnim organizacijama. Do kraja 2009. godine izvršeno je konstituisanje opštinskih, okružnih i odbora sindikata za više opština i izvršene pripreme za održavanje Izborne skupštine Saveza samostalnih sindikata za grad Zrnjanin i opštine, koja je održana krajem januara 2010. godine.  

 

Štampa dokumenta, a ukoliko želite da sačuvate dokument kliknite na link.

Home

 

 

Find more about Weather in Zrenjanin, RB

 

 

 

 

 

 

 

 

KORISNI LINKOVI